Çfarë është komunizmi?

0
693

Komunizmi i referohet një ideologjie politike që promovon pronësinë e përbashkët të mallrave, ndër të tjera.

Një Hyrje në Konceptin e Komunizmit
Një botë utopike ose vend i përsosur do të ishte ai ku nevojat themelore të të gjithëve të jetës janë përmbushur. Në një botë të tillë, asnjë lloj shtypjeje nuk do të ekzistonte. Gjithkush do të kishte status të barabartë financiar dhe shoqëror, të drejta të barabarta, mundësi dhe liri. Megjithëse krijimi i një shoqërie të tillë të përsosur duket të jetë një mundësi e largët në botën e sotme, komunizmi është propozuar nga disa që të jenë mënyra e vetme për të arritur një shoqëri utopike./Kumti.com

Me fjalë shumë të thjeshta, komunizmi është ideja që çdo individ në një shoqëri merr pjesë të barabartë në përfitimet që vijnë nga puna. Në një shoqëri të tillë, shteti do të zotërojë gjithçka, duke mos nënkuptuar asgjë (biznese, prodhim, etj.), Do të ishte në pronësi të individëve. Pasuria do të ri-shpërndahet dhe do të ndahet në mënyrë të barabartë midis të gjithë individëve në një shoqëri të tillë që të pasurit të bëhen më pak të pasur dhe të varfërit do të bëhen më pak të varfër dhe përfundimisht të gjithë do të arrijnë të njëjtin status ekonomik.

Gjithashtu, komunizmi i vërtetë do të arrihej kur praktika të përhapet në të gjithë botën për të përfshirë të gjitha vendet e botës, siç përmendet nga filozofi gjerman Frederik Engels, një nga themeluesit e teorisë marksiste së bashku me Karl Marx.

Ati i Komunizmit: Lindja e Teorive dhe Parimeve Komuniste
Karl Marx, një sociolog, filozof, ekonomist dhe gazetar prusian, konsiderohet si babai i komunizmit. Në bashkëpunim me Frederick Engels, Marx botoi disa vepra duke përfshirë edhe atë më të famshme të titulluar “Manifesti Komunist”, i cili u botua në 1848. Sipas Marksit, një shoqëri vërtet utopike do të arrihej vetëm kur ekziston një shoqëri e vetëm pa shtetësi dhe pa klasa. Ai madje përshkroi tre faza veprimi për të arritur një gjendje të tillë. Së pari, nevojitet një revolucion për të përmbysur regjimin ekzistues dhe për të çrrënjosur plotësisht sistemin e vjetër. Së dyti, një diktator duhet të vijë në pushtet dhe të veprojë si autoriteti i vetëm në të gjitha çështjet, duke përfshirë çështjet personale të publikut. Diktatori pastaj do të ishte përgjegjës për t’i bërë të gjithë të ndjekin idealet e komunizmit dhe gjithashtu të sigurojnë që asnjë pronë ose pasuri nuk është në pronësi private. Përfundimisht, faza e fundit do të ishte arritja e një shteti utopik (megjithëse kjo fazë nuk është arritur asnjëherë), me anë të së cilës barazia më e madhe do të arrihej dhe secili do të ndajë me dëshirë dhe lumturi pasurinë dhe përfitimet e tyre me të tjerët në shoqëri./Kumti.com

Sipas Marx, në një shoqëri ideale komuniste, bankeria do të ishte e centralizuar, qeveria do të kontrollonte arsimin dhe punën. Të gjitha objektet infrastrukturore, mjetet bujqësore dhe industritë do të ishin në pronësi të qeverisë. Pronat private dhe të drejtat e trashëgimisë do të shfuqizohen dhe taksat e rënda mbi të ardhurat do të vendosen mbi të gjitha.

Si u bë Lindja e Kombit të Parë Komunist-Roli i Vladimir Leninit

Në një kohë kur shumë nga vendet e botës po zhvendoseshin drejt demokracisë, Rusia ishte ende një monarki ku CARI  sundonte me fuqi absolute. Për vite të tëra, njerëzit e varfër të vendit kishin vuajtur shumë dhe ishin në prag të shkeljes së një revolucioni. Gjithashtu, Lufta e Parë Botërore kishte rezultuar me humbje të mëdha ekonomike për vendin dhe popullin e saj. Kështu, CARI që vazhdoi të jetonte në mes të luksit të madh u bë shumë jo popullor.

E gjithë kjo tension dhe kaos çoi në Revolucionin e Shkurtit në shkurt të vitit 1917, kur punëtorët e një fabrike të mbyllur dhe ushtarët në mizori së bashku ngrinë slogane kundër regjimit të padrejtë. Revolucioni u përhap si zjarri dhe e detyroi CARIN të heqë dorë nga froni i tij. Një qeveri e përkohshme ruse e formuar tani e zëvendësoi monarkun./Kumti.com

Duke përfituar nga mundësia e kaosit që mbizotëronte në Rusi, Vladimir Lenini i cili ishte larguar nga vendi për të vrarë komplotet anti-car, tani u kthye në Rusi dhe me ndihmën e Leon Trockit, një tjetër revolucionar rus që veproi si njeriu i tij i djathtë, themeloi bolshevikët, një parti pro-komunizmi. Meqenëse qeveria e përkohshme e Rusisë vazhdoi të mbështeste përpjekjet e luftës gjatë Luftës së Parë Botërore, ajo gjithashtu u bë e papëlqyeshme mes masave dhe kjo shkaktoi revolucionin bolshevik që ndihmoi Lenin dhe Ushtrinë e Kuqe të rrëzojnë qeverinë dhe marrin Pallatin e Dimrit dhe i japin fund Rusisë përfshirje në Luftën Botërore.

Që nga ajo kohë, ndërmjet viteve 1917 dhe 1920, Lenini filloi “komunizmin e luftës” për të zbatuar agjendat e tij politike dhe e quajti Partinë Komuniste Ruse në vitin 1918. Masat ekstreme u përdorën për të vendosur komunizmin në Rusi që shënonte fillimin e Luftës Civile të Rusisë Më në fund, u krijua BRSS-ja ose Bashkimi Sovjetik që përfshinte Rusinë dhe 15 vende fqinje./Kumti.com

Udhëheqësit komunistë dhe politikat e tyre
Për të vendosur komunizmin në Rusi, udhëheqësit komunistë të vendit nuk lanë asnjë gur të palëvizur. Mjetet e përdorura nga Lenini për të arritur qëllimet e tij përfshijnë zi buke të bëra nga njeriu, kampet e punës së skllevërve dhe ekzekutimin e kundërshtarëve gjatë Terrorit të Kuq. Zogjtë u ndërtuan duke i detyruar fshatarët të shisnin prodhimet e tyre pa përfitime për Leninin duke çuar në një ndalim të detyruar në prodhimin e kulture. Kampet e punës në Slave ishin vende për të ndëshkuar ata që nuk ishin dakord me sundimin e Leninit. Miliona humbën jetën në kampe të tilla. Gjatë Luftës së Kuqe, zërat e civilëve të pafajshëm, Ushtria e Bardhë (të burgosurit e luftës) dhe simpatizantët caristë u heshtën nga vrasjet masive të ekzekutuara nga njerëzit e Leninit.

Ngritja e Stalinit dhe ambiciet e Tij të Mëdha
Pas vdekjes së Leninit në vitin 1924, pasardhësi i tij, Joseph Stalin, ndoqi politikat e krijuara nga Lenini, por gjithashtu shkoi një hap më tej duke siguruar ekzekutimin e bashkëkombësve të tij që nuk e mbështetën atë 100%. Ai gjithashtu nxori tokën nga fshatarët që Lenini ua ktheu atyre që çuan në rezistencë nga fshatarët dhe zisë së bukës në shkallë të gjerë. Ai gjithashtu industrializoi shumë Rusinë për të nxitur ekonominë me qëllimin përfundimtar të përhapjes së komunizmit në pjesën tjetër të botës./Kumti.com

Pasuesit e Stalinit vazhduan praktikat e vendosura prej tij deri në rënien e Bashkimit Sovjetik pas Luftës së Ftohtë

Lufta e Ftohtë dhe Shpërbërja e Kombit të Parë Komunist
Pas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore, filloi një periudhë e Luftës së Ftohtë ku SHBA-ja i rezistoi qëllimit të Bashkimit Sovjetik për të përhapur komunizmin në SHBA dhe në pjesën tjetër të botës. Të dy fuqitë e botës tani të angazhuara në zhvillimin e armëve shpagim duhet të lindin për të luftuar kundër njëri-tjetrit. Kështu u krijua raca e parë e armëve bërthamore dhe frika e një Lufta III Botërore më vdekjeprurëse u duk e madhe. Bashkimi Sovjetik dhe SHBA gjithashtu u angazhuan në garën hapësinore. Lufta e Ftohtë gjithashtu lindi Luftën e Koresë dhe të Vietnamit, dhe kriza të tjera politike dhe ekonomike.

Së fundi, në garën për të arritur epërsinë, fondet e qeverisë sovjetike u zhvilluan. Shpenzimet e mëdha financiare në garën e armëve dhe të hapësirës e bënin ekonominë sovjetike të ndenjur. Kështu, kur Mikhail Gorbaçov erdhi në pushtet në vitin 1985, ai miratoi parime të reja për ringjalljen e ekonomisë sovjetike dhe zvogëlimin e tensioneve me SHBA. Lufta e Ftohtë mbaroi dhe qeveritë komuniste në vendet kufitare të Rusisë filluan të dështojnë për shkak të politikave më të buta të Gorbaçovit. Më në fund, në vitin 1991, gjatë presidencës së Boris Jelcinit, Bashkimi Sovjetik shpërtheu zyrtarisht në Rusi dhe disa vende të pavarura./Kumti.com

Komunizmi jo-marksist
Jo të gjithë komunizmi është emërtuar si i bazuar në marksizëm. Të dy format dominante të komunizmit jo-marksist janë komunizmi anarkist dhe komunizmi i krishterë. Komunizmi anarkist ndryshon nga marksizmi në atë që hedh poshtë nevojën për një fazë socializmi shtetëror në mënyrë që një shoqëri revolucionare të shndërrohet menjëherë në një shoqëri komuniste. Nga ana tjetër, komunizmi i krishterë është një besim se mësimet e Jezuit i detyrojnë pasuesit e krishterimit të mbështesin komunizmin si sistem shoqëror ideal. Këtu, besimtarët nuk mbështesin pikëpamjet jofetare dhe ateiste të komunistëve të tjerë por pranojnë shumë aspekte të tjera të marksizmit./Kumti.com

Sot komunizmi
Sot, Rusia nuk është më një shtet komunist por një republikë federale gjysmëpresidenciale dhe ka bërë një tranzicion të dhimbshëm në një ekonomi tregu kapitaliste. Ndonëse Partia Komuniste e Federatës Ruse ekziston si pasardhës i PSDN-së, ajo propagandon një ideologji komuniste reformiste dhe jo revolucionare.

Kina është shteti më i madh dhe më i fuqishëm komunist që ekziston sot. Megjithatë, maoizmi nuk është më në praktikë këtu dhe megjithëse disa industri të mëdha janë në pronësi të shtetit, privatizimi dhe krijimi i një ekonomie të decentralizuar të tregut është trendi i pranishëm në Kinë. Sidoqoftë, Partia Komuniste e Kinës reagon ashpër ndaj ngritjes së opozitës dhe e shtyp atë në mënyrë strikte, dhe kjo ka siguruar rregull të pandërprerë të partisë në vend që nga viti 1949.

Kuba dhe Vietnami janë gjithashtu në mënyrë rigoroze shtetet komuniste njëditore në botë sot. Që nga rënia e Bashkimit Sovjetik, vendet kanë pushuar të marrin sponsorizime dhe subvencione që ata përdorën për të marrë nga Bashkimi Sovjetik, dhe kështu po arrijnë diplomatikisht për ndihmë nga vende të tjera. Të dy vendet po kërkojnë investime të huaja dhe ekonomitë e tyre po bëhen gjithnjë e më të orientuara drejt tregut./Kumti.com

Së fundi, Koreja e Veriut është vendi i vetëm që ndjek komunizmin e stilit të vjetër sovjetik. Qeveria e vendit është etiketuar si shumë represive në natyrë dhe vendi është izoluar nga pjesa tjetër e botës. Politikat e regjimit komunist të Koresë së Veriut janë kritikuar ashpër për mosrespektimin e të drejtave dhe lirive themelore të njeriut.

Kritika e komunizmit
Kritikët e komunizmit mund të ndahen në dy kategori të gjera – ata që janë kundër teorisë dhe parimeve komuniste dhe atyre që e gjejnë zbatimin praktik të komunizmit të diskutueshme në botën e sotme.

Shumë prej tyre kanë kundërshtuar politikat historike të zbatuara nga udhëheqësit komunistë për të vendosur qëllimet e tyre politike dhe ideologjike. Vrasjet masive, shtypja e të drejtave të njeriut dhe krimet kundër njerëzimit të përdorura si mjete nga diktatorët komunistë për të vendosur komunizmin janë kritikuar ashpër nga aktivistët politikë dhe socialë në mbarë botën.

Në botën e sotme, komunizmi në stilin sovjetik konsiderohet të jetë praktikisht i vdekur. Vetëm koha do të tregojë nëse një lëvizje e re do të çojë në ndërtimin e një shoqërie të re komuniste në linjat marksiste./Kumti.com